Hoe vind je de juiste persoon om je te begeleiden? Waar doen we goed aan? Wat moet er geregeld worden? Hoe ziet mijn toekomst eruit? Hoe zit het financieel? Welke afspraken over de kinderen kunnen we maken? Deskundig en betrouwbaar advies is dan essentieel. Ook duidelijkheid over de kosten en het hoe het scheidingstraject loopt, is belangrijk. Bij een echtscheiding komt veel kijken, niet alleen in emotioneel opzicht maar ook op financieel, juridisch en fiscaal gebied.

Ik maak mij er samen met jullie hard voor dat jullie echtscheiding goed geregeld wordt. En natuurlijk hangt daar een prijskaartje aan. Kwaliteit heeft immers zijn prijs. Vooral bij een belangrijke gebeurtenis als een echtscheiding, is mijn ervaring dat goedkoop op de korte termijn heel vaak duurkoop wordt op de langere termijn. En dat kan je je nu echt niet permitteren.

Ik houd mijn kosten zoveel mogelijk laag, zodat mijn uurtarief redelijk is en jullie voor dat tarief wel een deskundige op niveau inschakelen.

Gemeenschap van goederen

Gemeenschap van goederen betekent evenzoveel als alles delen. Door te trouwen in gemeenschap van goederen, is al het vermogen gezamenlijk vermogen geworden. Bij de echtscheiding moet dan ook al dit vermogen ‘bij helfte’  worden gedeeld.

Het overgrote merendeel van de gehuwden, zijn getrouwd in gemeenschap van goederen. Dat betekent dat het vermogen van voor het huwelijk, maar ook het vermogen dat tijdens het huwelijk opgebouwd wordt, gezamenlijk vermogen is geworden. Voor de schulden geldt dat evengoed. Voor uitzonderingen op deze hoofdregel moet je denken aan bedragen die onder een uitsluitingsclausule worden geschonken of nagelaten, of een letselschadeuitkering. Is dit aan de orde, dan moet hier goed naar gekeken worden. Bij de echtscheiding wordt in de regel het volledige vermogen gedeeld door twee.

Er zijn wetswijzigingen in de maak, waardoor het zogenaamde voorhuwelijkse vermogen niet langer in de gemeenschap van goederen valt. Ook schenkingen en nalatenschappen blijven buiten de gemeenschap. Onder het kopje ‘Nieuws’ houd ik je van deze ontwikkelingen op de hoogte.

Huwelijksvoorwaarden

Aanstaande echtgenoten die voor het huwelijk afspraken laten vastleggen bij de notaris, trouwen met elkaar onder huwelijksvoorwaarden. In die voorwaarden kan van alles staan: van de zogenaamde ‘koude uitsluiting’ waarbij het vermogen van iedere echtgenoot tijdens het huwelijk gescheiden blijft, tot aan verrekenbedingen die jaarlijks moeten worden berekend.

Voor het aangaan van huwelijksvoorwaarden zijn verschillende redenen. Vaak zie je dat de risico’s van een ondernemer reden zijn om in de huwelijksvoorwaarden af te spreken dat het zakelijk vermogen niet tot het huwelijkse vermogen behoort. Iedere huwelijksvoorwaarden staan op zich en de redenen waarom tot bepaalde keuzes is gekomen, als ook hoe de echtgenoten tijdens het huwelijk hiermee om zijn gegaan vullen in hoe je bij een echtscheiding de huwelijksvoorwaarden afwikkelt.

Samenleving

Meer dan vroeger, richten mensen nu hun leven in zonder te trouwen. Zij wonen samen, kopen samen een woning en krijgen samen kinderen. Vaak worden er afspraken in een samenlevingsovereenkomst bij de notaris vastgelegd, andere samenwoners zien daarvan af.

Dat maakt het juridisch kader anders dan bij mensen die getrouwd zijn. De wet verbindt namelijk veel consequenties aan een huwelijk en is nog niet zo met haar tijd meegegroeid om ook voor samenlevers juridische consequenties vast te leggen. Een voorbeeld hiervan is dat wanneer een kind wordt geboren tijdens het huwelijk, de beide ouders automatisch belast worden met het gezamenlijk ouderlijk gezag. Voor samenlevers is dat niet zo, zij zullen alsnog de rechtbank moeten vragen om het eenhoofdig ouderlijk gezag van moeder te wijzigen naar het gezamenlijk ouderlijk gezag waarmee dan ook de vader belast wordt. Een ander voorbeeld is dat de wet aan een huwelijk de gevolgen verbindt dat de beide echtgenoten ook na het huwelijk onderhoudsplichtig richting elkaar blijven. Voor samenlevers geldt dat niet. In een samenlevingsovereenkomst wordt zo’n afspraak wel eens opgenomen, maar dat gebeurt niet vaak. Uiteindelijk zou je achteraf alsnog zo’n afspraak kunnen maken. Voor de kinderen geldt uiteraard wel dat na het verbreken van de relatie de beide ouders onderhoudsplichtig blijven.

mediation

Geregistreerd partnerschap

Het aangaan van een geregistreerd partnerschap is in juridisch opzicht nagenoeg hetzelfde als trouwen. Er kunnen partnerschapsvoorwaarden zijn afgesproken, die te vergelijken zijn met de huwelijksvoorwaarden. Ontbinding van het geregistreerd partnerschap als er ook kinderen zijn, gaat via de rechtbank.

Berekening partneralimentatie

Het berekenen van alimentatie is echt maatwerk. Leidend zijn de Tremanormen, waarin de manier waarop een berekening moet worden opgesteld beschreven staat. De eigen situatie vult die berekening verder in.

Je begint bij de berekening van partneralimentatie altijd met het vaststellen van de behoefte. Aan welk bedrag bestaat behoefte om na de echtscheiding in de eigen kosten te kunnen voorzien? De behoefte hangt af van de welstand tijdens het huwelijk, of er kinderen tijdens het huwelijk zijn geboren en wat die behoefte is (zie meer onder ‘Berekening kinderalimentatie’). In de regel wordt op het netto gezinsinkomen (netto inkomens incl. vakantiegeld, excl. fiscale voordelen zoals hypotheekrenteaftrek) de behoefte van de kinderen in mindering gebracht. Van het resterende bedrag is 60 % aan te houden als de behoefte. 

Vervolgens wordt gekeken naar het eigen inkomen van de onderhoudsgerechtigde. In hoeverre kan zij/hij in haar/zijn eigen behoefte voorzien? Wat zijn de mogelijkheden om het inkomen uit te breiden?

Als de behoeftigheid vast staat, wordt gekeken naar wat de onderhoudsplichtige zou kunnen betalen. In deze draagkrachtberekening zet je het inkomen, de woonlasten, de premie ziektekostenverzekering en eventueel andere bijzondere kosten op een rij. Volgens de wet gaat kinderalimentatie voor op partneralimentatie, dus de ruimte die er is wordt eerst door de bijdrage in de kosten van de kinderen opgevuld. Blijft er nog ruimte over, dan kan de partneralimentatie worden vastgesteld.

Voor de alimentatieplichtige is partneralimentatie fiscaal gezien een aftrekpost. De onderhoudsgerechtigde moet belasting betalen over de te ontvangen bijdrage.

De wettelijke duur van partneralimentatie is op dit moment 12 jaar, ingaande op het moment van inschrijving van de echtscheiding. Ook op dit punt spelen er wetsvoorstellen waarin deze termijn wordt aangepakt. De gedachte hierachter is dat een 12-jaarstermijn niet meer aansluit op de huidige maatschappij. In het wetsvoorstel wordt de duur beperkt, maar ook de grondslag voor partneralimentatie anders. Onder het kopje ‘Nieuws’ houd ik je op de hoogte.

In mediation heb je de mogelijkheid om over de hoogte of de duur van de partneralimentatie nadere afspraken te maken, die helemaal aansluiten bij jullie situatie. In een procedure bij de rechtbank kan dat niet, omdat de rechtbank gewoonweg de wet toepast.

Jaarlijks indexeert de alimentatie met het percentage dat door de overheid wordt vastgesteld. Onder het kopje ‘Nieuws’ zal ik deze indexering publiceren, zodra de hoogte bekend is gemaakt.

Wijziging van omstandigheden bij partneralimentatie

Het vaststellen van alimentatie is een momentopname, er is maar heel beperkt ruimte om rekening te houden met toekomstige gebeurtenissen. Wat gebeurt er dan als er toch iets verandert? Je raakt bijvoorbeeld je baan kwijt, of je wordt ziek. Je vindt een nieuwe partner en gaat samenwonen. Welke afspraken gelden er dan?
Een ander belangrijk element bij het in kaart brengen van de onderhoudsverplichtingen, is de wijziging van omstandigheden. Volgens de wet kan zowel de onderhoudsgerechtigde als de onderhoudsplichtige bij gewijzigde omstandigheden aan de bel trekken. Bij wijziging van omstandigheden moet je denken aan ziekte, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Het moet met andere woorden gaan om objectieve redenen die van invloed zijn op je inkomenssituatie. Van subjectieve redenen is sprake als de onderhoudsplichtige bijvoorbeeld zelf ontslag neemt en zodoende minder verdient. In de jurisprudentie is uitgemaakt dat door zo te handelen, de onderhoudsplicht niet per definitie wijzigt. Na overlijden van de onderhoudsplichtige vervalt partneralimentatie, tenzij hiervoor een aparte verzekering wordt afgesloten. Verder is van belang dat de aanspraak op partneralimentatie op grond van de wet komt te vervallen als de alimentatiegerechtigde gaat samenleven met een ander, of bij huwelijk. In onderling overleg is het mogelijk om op dit punt nadere afspraken te maken. Als de onderhoudsplichtige gaat samenwonen met een nieuwe partner, wordt er in principe vanuit gegaan dat deze nieuwe partner kan bijdragen in de woonlasten, waardoor de draagkracht stijgt. Als de bijdrage niet volledig voorziet in de behoefte, kan dit betekenen dat de bijdrage in het levensonderhoud van de ex-partner hoger wordt. Het is verder mogelijk om over al deze omstandigheden de afspraak te maken dat de hoogte van de alimentatie voor een bepaalde periode niet wijzigt. Wanneer deze afspraak wordt gemaakt, kan hiervan in de praktijk nauwelijks meer van worden afgeweken.

Berekening kinderalimentatie

Over de berekenmethode van kinderalimentatie is het laatste jaar veel te doen geweest, door wetswijzigingen, wijzigingen in het kindgebonden budget en de eenouderkop, diverse uitspraken van rechtbanken en gerechtshoven die het niet met elkaar eens waren en uiteindelijk heeft de Hoge Raad de knoop doorgehakt. De methode is nu als volgt:

  • Aan de hand van de leeftijd van de kinderen, de gezinssamenstelling en het netto gezinsinkomen wordt de behoefte van de kinderen vastgesteld. Hiervoor worden tabellen gebruikt die het NIBUD heeft opgesteld
  • De draagkracht van de beide ouders wordt berekend, aan de hand van hun bruto inkomen. Geen rekening wordt gehouden met de woonlasten of andere lasten, behoudens bijzondere omstandigheden. Bij de ouder bij wie de kinderen ingeschreven staan, wordt het kindgebonden budget en de eenouderkop meegenomen in de draagkracht.
  • Beide ouders dragen naar evenredigheid bij in de kosten van de kinderen.
  • Hoe de zorg voor de kinderen tussen de beide ouders wordt verdeeld, vertaalt zich naar een zorgkorting. Verblijven de kinderen bijvoorbeeld een weekend per 14 dagen bij hun vader, dan wordt er op de bijdrage van vader aan moeder rekening gehouden met een zorgkorting van 15 %.

Tot 2015 had de betalende ouder recht op een fiscale aftrek. Deze is per 1 januari 2015 afgeschaft. De ontvangende ouder hoeft geen belasting te betalen over de te ontvangen kinderalimentatie. 
Jaarlijks indexeert de alimentatie met het percentage dat door de overheid wordt vastgesteld. Onder het kopje ‘Nieuws’ zal ik deze indexering publiceren, zodra de hoogte bekend is gemaakt.

Zoals onder ‘partneralimentatie’ al omschreven, wordt eerst gekeken of er ruimte is voor kinderalimentatie. Daarna komt partneralimentatie pas aan de orde.

Ouderschapsplan

Een ouderschapsplan is verplicht, maar wat moet daar eigenlijk in staan? En wie stelt dat op? Betrekken we onze kinderen hierbij, of juist niet? Moet ook de kinderalimentatie in een ouderschapsplan komen te staan? Wie neemt welke beslissingen?

De wet schrijft voor dat ouders die gaan scheiden, samen een ouderschapsplan moeten maken. In dit ouderschapsplan staan afspraken over hoe de zorg wordt verdeeld, wie welke beslissingen neemt, hoe de ouders overleggen en welke financiële afspraken jullie als ouders voor jullie kinderen maken. Samen met jullie maak ik mij er hard voor dat deze afspraken bij jullie kinderen en jullie situatie passen. Een goed ouderschapsplan wordt met zorg opgesteld en houdt rekening met de behoefte van de kinderen, zowel op de korte als op de lange termijn. De ouders die het lukt om tot goede en werkbare afspraken te maken over hun kinderen, bewijzen hun kinderen een grote dienst. Het is namelijk vaak niet de echtscheiding die voor de kinderen vervelende gevolgen heeft, maar de strijd van de ouders.

Verdeling, verrekening en eigen woning

Wie krijgt wat? Welke verdeling voelt nu eerlijk? Wat moeten we eigenlijk op grond van onze huwelijks voorwaarden verrekenen? Wie blijft er in de woning wonen? Moet de woning worden verkocht? En wie betaalt wat?

Verdeling en verrekening zijn onderwerpen die scheidende koppels nogal verdeeld kunnen houden. Bij de verdeling van gemeenschap van goederen gaat het er eigenlijk simpelweg om dat je beiden het gevoel hebt dat ieder onderaan de streep evenveel overhoudt. Een gemiddelde inboedel is maar zelden een officiële taxatie waard, laat staan een procedure. Bij verdeling na tevoren huwelijksvoorwaarden te hebben opgemaakt, is vaak al wel een verdeling opgenomen in de afspraken. In die situaties kan de verrekening vaak een probleem vormen, bijvoorbeeld als tijdens het huwelijk nooit meer is stil gestaan bij de verrekenverplichtingen. Het gaat niet alleen om de goederen, maar ook de verzekeringen, polissen, erfenissen en testamenten en de fiscale aspecten daarvan. Het gebruik van de woning en de betaling van de lasten is voor veel mensen een heikel punt. Het gaat immers om je thuis en de woonlasten zijn vaak de grootste hap uit je maandelijkse inkomen. Het is dan ook zaak om deze onderwerpen met een deskundige door te nemen, zodat je weet waar je aan toe bent.

Onderneming

De echtscheiding van een ondernemer vraagt bijzondere aandacht en expertise, omdat er andere belangen spelen dan bij een “reguliere” scheiding. Het gaat de scheidende ondernemer maar ook diens aanstaande ex-partner erom dat de onderneming wel zoveel mogelijk door blijft gaan. De continuïteit van de onderneming is juist in ieders belang. Bijzondere aspecten die daarbij een rol kunnen spelen zijn bijvoorbeeld de rekening-courant verhouding, de vraag of een reëel inkomen is genoten, of er dividenduitkeringen mogelijk zijn, wat de waarde van een onderneming is en in hoeverre de pensioenverevening hierop van invloed is op die waarde. Dat kan heel complex zijn. Juist als dan ook nog de belangen groot zijn, is het zaak om met de juiste deskundige om tafel te zitten. Het is mijn gewoonte om ook met de betrokken dan wel een onafhankelijke accountant contact en overleg te hebben. Ieder heeft immers zijn eigen deskundigheid en een samenwerking versterkt elkaars krachten.

Pensioen

Pensioen is allang geen onderwerp meer in de categorie ‘Wie dan leeft, wie dan zorgt’. Zowel jong als oud is tegenwoordig zich bewust van dit belangrijke onderwerp. Bij een echtscheiding is de hoofdregel dat het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, wordt verdeeld. Door tijdige mededeling aan de pensioenverzekeraars, verwerken de pensioenverzekeraars deze afspraak. Dit heet verevening. Bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd, keert de verzekeraar het aandeel van het ouderdomspensioen uit aan degene die hier recht op heeft. Van pensioenverevening kan worden afgezien, door af te spreken dat er geen verdeling van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen plaatsvindt. Ook kunnen er afspraken worden gemaakt over een andere verdeling dan 50/50. Tot slot is conversie nog een mogelijkheid door een zogenaamde eigen pensioenaanspraak op te zetten, los van het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd van de ander of overlijden. Als het leeftijdsverschil tussen echtgenoten een onderwerp is, is conversie een optie om verder te bespreken. Is het pensioen in eigen beheer opgebouwd, dan zal ook de continuïteit van de onderneming een rol spelen bij welke beslissing over het pensioen mogelijk is.

Fiscale aspecten echtscheiding

Niemand wil bij een echtscheiding voor vervelende verrassingen komen te staan, al helemaal niet in fiscaal opzicht. Met de verdeling van levensverzekeringen en kapitaalverzekeringen, afspraken over de eigen woning en alimentatie heb je telkens met de fiscus te maken. Soms is het nodig een deskundige in te schakelen. Binnen mijn netwerk heb ik goede contacten voor handen.

Omgang

Vaak hoor je dat mensen een standaard regeling voor hun kinderen afspreken, waarbij de kinderen een weekend per veertien dagen bij de andere ouder verblijven. Deze regeling wordt ook wel eens een minimum regeling genoemd. Wat mij betreft is er geen maximum aan de zorgregeling. Ik maak mij samen met jullie er sterk voor dat ouders die afspraken maken die bij hun kinderen en bij hun nieuwe leven passen, hoe die regeling er ook uit komt te zien. Alleen dan maakt de zorgregeling kans van slagen. Ook is het goed om af te spreken dat je regelmatig met elkaar om tafel zit om te kijken wat werkt en wat niet werkt. Het maken van afspraken en het opstellen van een ouderschapsplan is namelijk een momentopname. De kinderen maar ook jijzelf staan niet stil en de regeling zal dan ook regelmatig aangepast moeten worden, wil de regeling goed mee kunnen groeien.

Top